# Legalizacja švarcsystému uderzy w budżet państwa. Czeskie związki zawodowe uruchamiają kampanię „Nechci IČO!”

> Prawo · 8.11.2026

> Rząd Czech chce zmienić definicję pracy zależnej w kodeksie pracy, co według części ekonomistów i związków mogłoby zalegalizować znaczną część tzw. švarcsystému, czyli zatrudnienia na samozatrudnieniu. Związki zapowiadają kolejne kroki.

## Ile może kosztować budżet państwa

Konsekwencje finansowe zmian szacuje się na dziesiątki miliardów koron rocznie. ([Rána pro státní kasu. Legalizace švarcsystému může rozpočet připravit o desítky miliard – Novinky.cz](https://www.novinky.cz/clanek/ekonomika-rana-pro-statni-kasu-legalizace-svarcsystemu-muze-rozpocet-pripravit-o-desitky-miliard-40605258)) Analiza organizacji PAQ Research wskazuje, że nowa definicja pracy zależnej mogłaby objąć 70 do 90 procent dzisiejszego švarcsystému, a zmiana dotyczyłaby nawet 80 tysięcy osób. ([Odbory rozjely kampaň Nechci IČO! Varují před možnou legalizací švarcsystému - Podnikatel.cz – podnikatel.cz](https://podnikatel.cz/clanky/odbory-rozjely-kampan-nechci-ico-varuji-pred-moznou-legalizaci-svarcsystemu)) Ekonomista tej organizacji Martin Spurný wylicza, że już obecnie z powodu tego modelu zatrudnienia budżety publiczne tracą około 6,7 miliarda koron rocznie.

## Co zmienia się w przepisach

Resort pracy, kierowany przez Aleša Juchelkę z ANO, proponuje przeformułowanie definicji pracy zależnej, która odróżnia zatrudnienie od prowadzenia działalności. ([Legalizace švarcsystému zničí české pracovní právo. Odbory spouštějí kampaň Nechci IČO! a připravují další kroky - ČMKOS – cmkos.cz](https://cmkos.cz/25243/legalizace-svarcsystemu-znici-ceske-pracovni-pravo-odbory-spousteji-kampan-nechci-ico-a-pripravuji-dalsi-kroky)) W švarcsystemie osoba formalnie działa jako przedsiębiorca, a firma nie odprowadza za nią składek na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne tak, jak za pracownika. Nowe przepisy miałyby obowiązywać od stycznia. Projekt przeszedł już pierwsze czytanie w Izbie Poselskiej i czeka na prace w komisjach. Równolegle procedowana jest ustawa o pracy na platformach cyfrowych, która ma wdrożyć unijną dyrektywę w tej sprawie.

## Stanowisko związków

Czeska Konfederacja Związków Zawodowych (ČMKOS) ostrzega, że zmiana otworzy drogę do masowego zastępowania pracowników osobami na IČO i pozbawi część zatrudnionych urlopu, zasiłku chorobowego, ochrony przed wypowiedzeniem i stabilności dochodu. Związki twierdzą też, że unijna dyrektywa o pracy platformowej nie wymaga zmiany ogólnej definicji pracy zależnej. Na tej podstawie ruszyła ogólnokrajowa kampania „Nechci IČO!” z witryną nechciico.cz, której celem jest informowanie pracowników i organizowanie oporu. Jeśli rząd nie zrewiduje planów, związki zapowiadają dalsze działania.

## Stanowisko rządu

Krytykę zmian wyraziła również posłanka Irena Ferčíková Konečná, która określiła projekt jako największą ingerencję w prawo pracy od trzydziestu lat. ([Hosté Událostí, komentářů z ekonomiky debatovali o změnách v definici závislé práce – ČT24](https://ct24.ceskatelevize.cz/clanek/ekonomika/hoste-udalosti-komentaru-z-ekonomiky-debatovali-o-zmenach-v-definici-zavisle-prace-379187))

## Źródła

- [Rána pro státní kasu. Legalizace švarcsystému může rozpočet připravit o desítky miliard – Novinky.cz](https://www.novinky.cz/clanek/ekonomika-rana-pro-statni-kasu-legalizace-svarcsystemu-muze-rozpocet-pripravit-o-desitky-miliard-40605258)
- [Odbory rozjely kampaň Nechci IČO! Varují před možnou legalizací švarcsystému - Podnikatel.cz – podnikatel.cz](https://podnikatel.cz/clanky/odbory-rozjely-kampan-nechci-ico-varuji-pred-moznou-legalizaci-svarcsystemu)
- [Legalizace švarcsystému zničí české pracovní právo. Odbory spouštějí kampaň Nechci IČO! a připravují další kroky - ČMKOS – cmkos.cz](https://cmkos.cz/25243/legalizace-svarcsystemu-znici-ceske-pracovni-pravo-odbory-spousteji-kampan-nechci-ico-a-pripravuji-dalsi-kroky)
- [Hosté Událostí, komentářů z ekonomiky debatovali o změnách v definici závislé práce – ČT24](https://ct24.ceskatelevize.cz/clanek/ekonomika/hoste-udalosti-komentaru-z-ekonomiky-debatovali-o-zmenach-v-definici-zavisle-prace-379187)

---
Pełna wersja: https://biznes-mapa.pl/artykuly/czechy-zmiana-definicji-pracy-zaleznej-svarcsystem-budzet