Kryzys na szlakach Hormuz–Suez: droższe paliwo, dłuższe trasy i presja na marże transportu
Zablokowana cieśnina Hormuza, zagrożony Kanał Sueski i rosyjskie ograniczenia eksportu diesla windują koszty logistyki. Polskie firmy transportowe i produkcyjne już odczuwają skutki.
Anatomia szoku naftowego
Przez cieśninę Hormuza płynie około 20 mln baryłek ropy dziennie, czyli jedna czwarta światowego handlu morskiego tym surowcem. Od 28 lutego, już od około pół roku, przejście jest praktycznie zamknięte. Dodatkowo Suez i Zatokę Adeńską zagrażają Houthi oraz piraci, więc armatorzy omijają Afrykę, wydłużając rejs o około 14 dni. Globalna zdolność przewozowa spadła o 15%, co branża nazywa najgorszą sytuacją od ćwierć wieku.
Notowania Brenta pokazują skalę zmienności: 70 USD w lutym, 145 USD w kwietniu, 90 USD pod koniec sierpnia i ponad 103 USD obecnie.
Diesel zdrożał dwukrotnie
Od marca olej napędowy kosztuje dwa razy tyle. Rosja wstrzymała eksport, Ukraina uderzała w rafinerie, a zapasy topnieją. EIA spodziewa się, że przez wiele miesięcy 2027 roku zasoby pozostaną poniżej pięcioletniej średniej. Najmocniej odczują to transport drogowy, rolnictwo i ciepłownictwo.
Zapasy strategiczne nie wystarczą
Międzynarodowa Agencja Energii uruchomiła największe od 1973 roku rezerwy: 400 mln baryłek w marcu i około 290 mln do lipca. Alternatywne rurociągi Arabii Saudyjskiej, ZEA i Iraku przepuszczą tylko 3,5–5,5 mln baryłek dziennie wobec 20 mln w normalnych warunkach. Ubytek rzędu 14,5–16,5 mln baryłek dziennie nie ma obecnie drogi dostaw.
Gorzej niż w pandemii?
W czasie COVID-u łańcuchy dostaw stawały. Teraz działają, ale ceny skaczą w górę i w dół bez ostrzeżenia. Shawn Brownlee z Ravenox ocenia, że koszty i niepewność są wyższe niż podczas pandemii. W ankiecie ISM 71% firm balansuje między kosztem a ryzykiem, a 45% nie jest gotowych na kolejne wstrząsy.
Czarny scenariusz
Gdyby kolejne ataki zniszczyły rafinerie w Arabii Saudyjskiej lub terminale LNG w Katarze, ropa mogłaby kosztować 150–200 USD za baryłkę. MFW szacuje, że przy 110 USD światowy wzrost zwolni do 2,6%, a inflacja wyniesie 5,4%. Taki szok oznaczałby ryzyko recesji w skali globalnej.
Co robić w Polsce
Krajowe firmy logistyczne, transportowe i produkcyjne widzą wzrost kosztów paliw i wydłużenie czasu dostaw: zamiast 5–7 dni liczy się teraz 10–14 dni wokół Afryki, a marże się kurczą. Przedsiębiorcy powinni jak najszybciej zróżnicować dostawców, negocjować stałe ceny w kontraktach i rozważyć transport multimodalny (kolej plus morze).
Źródła
- CSIS, Six Charts to Explain the Global Energy Crisis, 18.09.2026: artykuł
- Foreign Affairs, The Stalemate With Iran Is Not Sustainable, 25.09.2026: artykuł
- Seoul Economic Daily, U.S. Firms Say Supply Chain Turmoil Now Exceeds Pandemic Era, 22.09.2026: artykuł
- IEA, Oil Market Report, wrzesień 2026: iea.org
- Flexport, Global Shipping Capacity Down 15% in 2026, wrzesień 2026: blog.flexport.com
Tagi
Komentarze
Komentarze pochodzą od użytkowników. Ocena to średnia arytmetyczna opublikowanych komentarzy.
- 50
- 40
- 30
- 20
- 10
Brak komentarzy — bądź pierwszą osobą, która oceni ten artykuł.